|
|
|
|
|
Akımlar ve Teoriler
|
Teknoloji İnsanı Uçururmu ?
Nietzsche Zerdüşt'ünde "ağırlığın ruhu"ndan söz eder(3.bölüm Vom Geits der Schwere!)."Ağırlık ruhu",sanılabileceğin aksine çağımızın ruhudur.Bakmayın siz, Varolmanın Dayanılmaz Hafifliğine.Bu hafiflik,çekilmez,kaldırılamaz,bir anlamıyla dayanılmaz hafifliktir;kaldırılamaz bir ağırlık.Post modern gürültüyü Nietzsche'yle başlatanların yanılgısı buradadı...
|
|
|
Bosna Savaşı ve Bosnaklar
Bosna-Hersek'te 1992-95 yılları arasında yaşanan savaş ve katliam, bütün dünyayı olduğu gibi Türkiye'yi de derinden etkiledi, "efkar-ı umumiye"nin odak noktası oldu. Bosna-Hersek'teki Müslümaların hem Osmanlı'nın tarihsel bir parçası hem de Türkiye halkının ezici çoğunluğunun din kardeşi oluşları, Türk toplumunun hassasiyetini doğal olarak daha da artırdı. Ve bu nedenle, özellikle de savaşın sürdüğü sıralarda,...
|
|
|
Algılanan Kim
Buraya kadar anlaşılacağı gibi, içinde yaşadığımızı sandığımız ve "dış dünya" adını verdiğimiz maddesel dünyanın aslında beynimizde oluştuğuna kuşku yoktur. Ama asıl önemli soru burada ortaya çıkar: Bildiğimiz bütün maddesel varlıklar gerçekte birer algı ise, o halde beynimiz nedir? Beynimiz de kolumuz, bacağımız ya da başka herhangi bir nesne gibi maddesel dünyanın bir parçası olduğuna göre, o da diğer maddeler gib...
|
|
|
İnsan Genomu Projesinin Sonuçları
Bugün insanın gen haritasının çıkarılmış olması "insan ile maymun akrabadır" gibi bir sonuç ortaya koymamıştır. Evrimcilerin her yeni bilimsel gelişmeyi olduğu gibi bunu da istismar etmeye çalışmalarına aldanmamak gerekir.
Bilindiği gibi içinde bulunduğumuz günlerde İnsan Genomu Projesi çerçevesinde insanlığın gen haritasının çıkarılması önemli bir bilimsel gelişme olmuştur. Ancak bu projenin bazı sonu&ccedi...
|
|
|
Aciyo Faiz Teorisi
Aciyo, İtalyanca’dan gelme bir sözcüktür. Aslı aggio’dur. Bankaların yaptıkları operasyonlar dolayısıyla müşterilerinden aldıkları ücreti ifade eder. Banka hizmetleri, zaman ve “mekan” boyutlarında olabilir. “Mekan” boyutunda hizmete bir örnek transfer işlemleridir. Böhm - Bawerk’in Aciyo Faiz Teorisi’nde, aciyo terimi zaman boyutu açısından kullanılmıştır.Aciyo Faiz Teorisi “zaman tercihi...
|
|
|
Sosyalizm
Sosyalizm, gerek ekonomik bir doktrin olarak, gerek siyasal bir doktrin olarak, gerek bir ideoloji olarak tanımlanması son derece güç bir kavramdır. Zira, çağlar boyunca çok farklı kural ve uygulamalar sosyalizm olarak adlandırıldığı gibi; günümüzdeki birbirinden çok farklı uygulamalar da aynı biçimde adlandırılmakta ya da en azından sosyalizm oldukları iddiasını taşımaktadır.Toplumculuk, sosyal-demokratlık, demokratik solculuk, komünistlik, ...
|
|
|
Teknokrasi
Teknokrasi, bir sosyal ve ekonomik programın uygulanmasında mühendis ve teknisyenlere ekonomik hayatın denetimini bırakmayı öngören anlayışa verilen addır. Bu görüşü savunanların hareket noktası, kompleks ekonomik hayatta siyasilerin bu ekonomik yapıyı denetleyemez hale geldiği görüşüdür.Terim, ilk kez 1919 yılında William Smith adındaki bir Amerikalı tarafından Sosyal Organizasyon Teorisi ve Ulusal Endüstri Management Sistemi adı altında tar...
|
|
|
Ticari Kapitalizm
Kapitalizmin erken veya ilk aşamasıyla ilgilidir. Yeniçağ'ın başlangıcında, büyük coğrafi keşifleri izleyen yıllarda Atlantik Kıyılarında gelişmiştir. Sermaye, ticaret ve para muamelelerine yöneldiği için kapitalizmin bu aşamasına ticari kapitalizm adı verilmiştir.Avrupa’nın Uzak Doğu ile ticaretinin 16. yüzyıldan itibaren Akdeniz’den Atlantik Kıyılarına kayması, ticari kapitalizmin İngiltere, İspanya ve Portekiz Kıyılarında yoğun...
|
|
|
Viyana Okulu
Viyana Okulu veya Avusturya Okulu bir akademik müessesenin ötesinde bir muhakeme yolu, bir analiz tekniği, bir araştırma programı ve diğer ekonomi düşünce okullarından farklı bir teorik sistemdir.Viyana Okulu birçok önemli yönüyle klasik ekonomiden, tarihçi okuldan ve Marksist, kurumsal ve matematiksel ekonomiden ayrılmaktadır. Diğer taraftan Viyana Okulu'nun birçok ilkesi neoklasik ve modern ekonomiye girmiş bulunmaktadır.Viyana ...
|
|
|
Neo-Hegelcilik
Alman düşünürü Hegel’in düşüncelerini 20. yüzyılın başlarında yeniden yorumlayarak çözümlemelere ulaşmak isteyen düşünce akımı. 1920’li ve 30’lu yıllarda aydın çevrelerde oldukça tartışılan bu görüşün önemli dü-şünürleri arasında Glockner ve Lason sayılabilir.Neo-Hegelcilik bir anlamda Marksizm-Leninizm’e felsefe alanında karşı çıkmak isteyen çabaların bir ürünü ve belki de odağı olmuştur. Hegel idealizmini yeniden göz...
|
|
|
Neo-Keynes'çi Ekonomi
İngiltere'nin Cambridge Üniversitesi'nde merkez kurmuş ve dünyanın çeşitli yerlerinde taraftarları olan küçük, fakat etkili bir Keynes sonrası grubun doktrinlerine denir. Neo-Keynes'çiler John Maynard Keynes'in temel fikirlerini, özellikle 1936 yılında yayınlamış olduğu General Theory of Employment, Interest and Money eserindekileri kabul etmektedirler.Neo-Keynes'çi ekonomiye katkıda bulunanlar Joan Robinson, Nicholas Kaldor, Luigi Pasinetti ve Piero Sraffa...
|
|
|
Neo-Liberalizm
Klasik liberalizme reform getiren ve devletin daha aktif bir müdahalesini savunan ekonomist ve filozofların temsil ettiği düşünce akımıdır. Klasik liberalizm açık piyasaların gereğini ve üretim araçları-nın desantralize kontrolünü kişi hürriyetleri bakımından savunan toplumsal bir felsefedir.Klasik liberalizmin babası John Locke’dur. Ancak öğretisinin bazı unsurlarını İ.Ö. 4. yüzyılda Romalı Stoacıların düşüncelerinde bulmak mümkündür. ...
|
|
|
Neo-Merkantilizm
İki savaş arasındaki dönemde dış ekonomik ilişkilerde uygulanan sınırlayıcı rejimler, merkantilist sistemin tekrar canlanmasına yol açtı. Özellikle Büyük Bunalım’dan sonraki dönemde, dış ticaret ilişkilerini ve bunlardan kaynaklanan ödeme yükümlülüklerini serbest bir dış ticaret anlayışı içinde değil, takas ve kliring sistemleriyle karşılama yoluna gidildi.Devlet, altın veya döviz ödemeden malın mal ile ödenmesi şeklindeki bu sistemler ...
|
|
|
Müdahaleci Kapitalizm
Liberal kapitalizmin rekabetçi yapıyı sürdürememesi, serbest ticaret ilkesinin aksamasına yol açtı. Diğer yandan emperyalizm kaçınılmaz olarak dünyayı bir savaşa sürüklemişti. Nihayetinde kapitalist sistemin liberalizm ilkelerinden kopuşu 1.Dünya Savaşı ile başlamış ve daha sonra çıkan bir dizi gelişmenin etkisiyle kapitalizm müdahaleci aşamaya geçmiştir.1.Dünya Savaşı, kapitalizmin liberal döneminin sonu oldu. Bu büyük savaşın ekonomik sonuç...
|
|
|
Nasyonel Sosyalizm
1933-1945 arasındaki dönemde Almanya’da uygulanan bir tür sağ totaliter rejime ya da o dönem için Almanya özelindeki faşizme verilen isimdir. Nasyonal sosyalizmin tarihi bir kuramı yoktur. Adolf Hitler’in yazdığı "Kavgam" (Mein Kampf) kitabında daha sonra nasyonal sosyalizmin uygulaması olarak görülen pek çok hususa değinilmekteyse de, bu kitabın nasyonal sosyalizmin kuramını ortaya koyduğunu ileri sürmek de mümkün değildir. Nasyona...
|
|
|
Neo-Enstitüsyonalizm
Amerikan ekonomik düşünce tarihinde, Thorstein Veblen, John Commons ve Wesley Clair Mitchell’in kurmuş oldukları kurumcu (enstitüsyonalist) ekonomi okulunda, kurucuları izleyen ekonomistlerin oluşturdukları kuşaklardır.En tanınmış neo-kurumcular (neo-enstitüsyonalistler) Richard Ely, J.M. Clark, Rexford Guy Tugwell ve Gardiner Means’tir. Walton Hamilton, Robert Hoxie, Selig Perlman, A.B. Wolfe, Morris Copeland ve Edwin Witte gibi ...
|
|
|
Marxist Ekonomi
Karl Marx’ın kapitalist ekonomilerdeki süreçleri inceleyen ve eleştiren “ekonomist” yanıdır. Marx özellikle, değer fiyat ve kâr gibi ekonomik olaylar üzerinde durmuştur. Marx’ın ekonomik olayları ele alıp incelemesindeki amacı, modern herhangi bir ekonomistin amacından farklı değildir: Belirli bir tarih dönemindeki ekonomik olayları ele alarak bu olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini tarafsız ve tutarlı bir şekilde ortaya çı...
|
|
|
Merkantilizm
Merkantilizm, 16. ve 17. yüzyıllarla 18. yüzyılın başında ticaret yapan ulusların büyük bir kısmında uygulanan bir iktisat politikasıdır. Bu politikanın ana amacı, ihracatı teşvik yoluyla altın birikimini sağlamak ve ulusun servetini ve gücünü artırmaktı.Merkantilistler, ticareti ve sanayileşmeyi ana amaç edinmişlerdir. Ödemeler bilançosu fikrini geliştirerek ihracatın ithalatı karşıladıktan sonra bir fazlalık vermesini ve ülkeye değerli made...
|
|
|
Monetaristler
1950’lerde başlayan ve 1960’lı yıllarda Milton Friedman’ın öncülüğündeki Chicago Okulu tarafından geliştirilen akım, kaynağını Klasik Miktar Kuramı'ndan alan anti-Keynes’çi bir tepkidir.Klasik görüşün yeni bir ifadesini oluşturur ve paraya, kişilerin mal varlıkları içinde diğer varlıklar gibi yer verir. Parasal varlıklar ile diğer menkul ve gayrimenkul varlıklar arasında kurulmuş olan dengenin sürdürülmesi için çaba ha...
|
|
|
Manchester Okulu
1838 yılında Manchesterlı iki işadamının Hububat Kanunu'na (Corn Law) karşı kurmuş oldukları derneğin üyelerine verilen addır. Klasik İngiliz ekonomistleri serbest ticaret taraftarı idiler; İngiltere'de tarımın hububat kanunlarıyla himaye edilmesine karşı çıkıyorlardı.Sanayi Devrimi sırasında her yıl parlamentoya serbest ticaret lehinde kanun teklifleri yapılmaktaydı. Bu hareket, 1838 yılında Hububat Kanunu'na karşı kurulmuş olan dernekle kuv...
|
|
|
|
|
